Ιβάν Σαββίδης VII

[ΚΩΣΤΑΣ2019]

Πολύ ωραία όλα, αλλά τελειώνει με μία παραδοχή λάθος, που οδηγεί σε μια μόνιμη και μη αναστρέψιμη κατασταση.
Ο ηγέτης δεν αποτραβήχτηκε και δεν επέλεξε την φυσική απουσία, από επιλογή του.
Συμβαίνουν πράγματα στην περιοχή μας, δεν μπορούμε να τα αγνοούμε.

[Odi44]

Υπάρχει κάποια ειδική συνθήκη που του επιτρέπει να είναι στο Porto Carras , αλλά όχι 122 χιλιόμετρα παραδίπλα που είναι η Τούμπα;

Όταν θέλησε, μια χαρά ήρθε.

[aivas19]

Η διοίκηση του Ιβάν Σαββίδη στον ΠΑΟΚ δεν είναι απλώς ένα ποδοσφαιρικό ή επιχειρηματικό μοντέλο. Για να κατανοηθεί βαθύτερα, μπορεί να ιδωθεί μέσα από το πολιτισμικό πεδίο της ρωσικής και σοβιετικής εμπειρίας, όχι με εθνοτικούς όρους, αλλά ως τρόπος διοίκησης και ψυχικής στάσης απέναντι στην επιτυχία, την ισχύ, την απώλεια και τη μοίρα. Στη ρωσική κουλτούρα, και ιδιαίτερα σε όσους γεννήθηκαν, έζησαν ή εξακολουθούν να ζουν μέσα σε αυτό το ιστορικό και κοινωνικό περιβάλλον, η χαρά και η επιτυχία μπορεί συχνά να μη βιώνονται ως αυτονόητη κατάκτηση, αλλά ως κάτι εύθραυστο, ασταθές και προσωρινό. Όποιος ζει και εργάζεται γύρω από αυτόν τον οργανισμό μπορεί να εμποτιστεί ασυνείδητα από αυτή τη βαθιά πολιτισμική λογική: ότι η μεγάλη χαρά και η επιτυχία σπάνια έρχονται μόνες τους, αλλά συχνά συνοδεύονται από τον φόβο της απώλειας, του θρήνου και του πένθους.

Αυτή η ψυχική στάση δεν είναι τυχαία. Σφυρηλατήθηκε στον ρωσικό λαό μέσα από αιώνες γεωγραφικής και ιστορικής δοκιμασίας. Οι αχανείς, παγωμένες στέπες και ο σκληρός χειμώνας γέννησαν μια αίσθηση μικρότητας απέναντι στη φύση. Η ιστορία του, γεμάτη με τις βίαιες εισβολές των Μογγόλων, τη σκληρότητα των Τσάρων, τους πολέμους και τα σοβιετικά γκουλάγκ, δίδαξε στον απλό άνθρωπο ότι η καταστροφή μπορεί πάντα να επιστρέψει.

Αυτό το ιστορικό τραύμα συνδέθηκε με μια ιδιαίτερη ορθόδοξη χριστιανική πνευματικότητα. Στη ρωσική πνευματική παράδοση, ο πόνος δεν εμφανίζεται μόνο ως τιμωρία, αλλά συχνά ως δρόμος κάθαρσης και πνευματικής ολοκλήρωσης. Η αντοχή στον πόνο απέκτησε συχνά σχεδόν ιερή αξιοπρέπεια. Η χαρά άρχισε να αντιμετωπίζεται με καχυποψία. Η υπερβολική ευτυχία μπορούσε να μοιάζει με «ύβρη» απέναντι στη μοίρα, σαν πρόσκληση για καταστροφή. Έτσι ενισχύθηκε μια μοιρολατρική αίσθηση: η πεποίθηση ότι κάθε μεγάλο καλό μπορεί να ζητήσει αργότερα το δικό του τίμημα.

Αυτή την υπαρξιακή μελαγχολία, τη ρωσική «τόσκα», την ανέλυσαν με σπάνια διεισδυτικότητα οι μεγάλοι συγγραφείς και μουσουργοί, δείχνοντας πώς η προσδοκία της απώλειας μπορεί να λειτουργήσει ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Στο «Ημερολόγιο ενός Συγγραφέα», ο Φιόντορ Ντοστογιέφσκι ορίζει τη ρωσική ψυχή μέσα από την ανάγκη της για βασανιστήρια, σημειώνοντας ότι ο Ρώσος βρίσκει μια παράξενη απόλαυση στον ίδιο του τον πόνο. Στα έργα του, οι ήρωες φτάνουν στο ύψιστο σημείο της ευτυχίας μόνο και μόνο για να γκρεμιστούν αμέσως μετά στην αυτοκαταστροφή. Αντίστοιχα, ο Λέων Τολστόι δείχνει ότι η μοίρα κινείται ερήμην των ανθρώπων, καθιστώντας κάθε θρίαμβο προσωρινό.

Οι συνθέτες έδωσαν σε αυτό το πένθος μουσική μορφή. Ο Πιότρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι, στην 6η Συμφωνία του, την «Παθητική», ξεκινά με πάθος και ζωντάνια, για να καταλήξει σε ένα σπαρακτικό, αργό πένθιμο εμβατήριο, μια μουσική προφητεία του θανάτου του. Ο Σεργκέι Ραχμάνινοφ, μέσα από τις μελαγχολικές και σκοτεινές μελωδίες του, αποτύπωσε αυτή τη διαρκή αίσθηση της απώλειας που συνοδεύει ακόμη και τις πιο επικές, μεγαλειώδεις στιγμές.

Αυτό το πολιτισμικό αποτύπωμα δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις επιχειρήσεις του Ιβάν Σαββίδη. Στις περισσότερες επιχειρηματικές του δραστηριότητες, το αντικείμενο παραμένει περισσότερο τεχνικό, οικονομικό και διοικητικό. Εκεί κυριαρχούν η ιδιοκτησία, ο έλεγχος, το κεφάλαιο, η στρατηγική απόδοση και η ψυχρή διαχείριση συμφερόντων. Ο ΠΑΟΚ, όμως, είναι διαφορετικό πεδίο. Δεν είναι απλώς εταιρεία ούτε απλώς ομάδα. Είναι συλλογικό σώμα, λαϊκή ταύτιση, ιστορική πληγή, επιθυμία αναγνώρισης και πεδίο έντονης συναισθηματικής μετάδοσης. Εκεί ο ιδιοκτήτης δεν λειτουργεί μόνο ως επιχειρηματίας, αλλά ως πατρική και συμβολική μορφή μέσα σε έναν οργανισμό φορτισμένο από προσδοκία, ανάγκη δικαίωσης, θυμό και φόβο απώλειας. Γι’ αυτό η δυναμική του ΠΑΟΚ υπό τον Ιβάν Σαββίδη δεν εξηγείται επαρκώς μόνο με όρους επιχειρηματικής λογικής.

Όταν ο ΠΑΟΚ φτάνει στην κορυφή, δεν τελειώνει η αγωνία· αλλάζει μορφή. Ως τότε όλη η δύναμη του οργανισμού είναι στραμμένη προς την κατάκτηση. Να ξεπεραστεί το παλιό αίσθημα αδικίας, να έρθει η δικαίωση, να αποδειχθεί ότι η ομάδα μπορεί να σταθεί εκεί όπου για χρόνια ένιωθε πως δεν την άφηναν να σταθεί. Ο θρίαμβος, λοιπόν, δεν είναι απλώς αγωνιστικό αποτέλεσμα. Είναι λύτρωση, αναγνώριση και αποκατάσταση.

Ακριβώς γι’ αυτό, όμως, η κορυφή γίνεται δύσκολη. Άλλο είναι να πολεμάς για να φτάσεις κάπου και άλλο να αντέχεις να μείνεις εκεί. Μετά τον θρίαμβο αρχίζει ένας άλλος φόβος: όχι πια αν θα έρθει η επιτυχία, αλλά αν μπορεί να κρατήσει. Όσο μεγαλύτερη είναι η νίκη, τόσο βαρύτερη γίνεται η ευθύνη της διάρκειάς της. Η χαρά δεν σβήνει τον φόβο· τον μετακινεί. Από τον φόβο της αποτυχίας περνά κανείς στον φόβο μήπως χαθεί αυτό που μόλις κερδήθηκε.

Εδώ αρχίζει να φαίνεται η σύνδεση με την απώλεια και το πένθος. Σε μια ψυχική και πολιτισμική παράδοση όπου η χαρά δύσκολα αποσπάται από την ιδέα του τιμήματος, η κορυφή δεν γίνεται εύκολα τόπος σταθερότητας. Μοιάζει περισσότερο με ύψος που πρέπει διαρκώς να προστατεύεται. Και όσο πιο ψηλά βρίσκεται κανείς, τόσο πιο έντονη γίνεται η σκέψη της πτώσης. Δεν πρόκειται για επιθυμία καταστροφής, αλλά για δυσκολία να γίνει εσωτερικά αποδεκτό ότι μια μεγάλη επιτυχία μπορεί να διαρκέσει χωρίς να ακολουθήσει κάποια απώλεια ή διάψευση.

Έτσι εξηγείται γιατί μετά τον θρίαμβο δεν έρχεται πάντοτε ακόμη μεγαλύτερη επένδυση. Η μεγαλύτερη επένδυση θα σήμαινε πλήρη αποδοχή της κορυφής και ακόμη μεγαλύτερη έκθεση στον κίνδυνο μιας μελλοντικής απώλειας. Αντίθετα, η σταδιακή υποχώρηση χαμηλώνει και το ύψος της προσδοκίας. Όταν πωλούνται βασικοί παίκτες, όταν περιορίζεται το μπάτζετ και όταν ο κορμός της ομάδας αποδυναμώνεται, η πτώση δεν εμφανίζεται πια σαν ξαφνικός κεραυνός. Έρχεται πιο αργά, πιο προβλέψιμα, σχεδόν σαν κάτι που μπορεί να εξηγηθεί ως οικονομική σύνεση.

Γι’ αυτό ο αγώνας για τον θρίαμβο και οι κινήσεις που ακολουθούν δεν είναι δύο άσχετα πράγματα. Ανήκουν στον ίδιο κύκλο. Πρώτα ο οργανισμός ανεβαίνει με ορμή για να δικαιωθεί. Ύστερα, όταν δικαιωθεί, δυσκολεύεται να κρατήσει αυτή τη δικαίωση μέσα στον χρόνο. Η νίκη γίνεται βάρος, η κορυφή γίνεται έκθεση, και η απώλεια αρχίζει να μοιάζει όχι με αποτυχία ξένη προς τον θρίαμβο, αλλά με τη σκοτεινή του συνέχεια.

Ο ίδιος ο ηγέτης αποτραβιέται σε μια μακρινή φυσική απουσία, διοικώντας μέσα από ψυχρές οθόνες. Αυτή η απόσταση γεννά μια δική της «τόσκα», που απλώνεται πάνω από τον σύλλογο. Όταν η εσωστρέφεια τελικά έρχεται, ο κύκλος κλείνει με μια παράξενη ανακούφιση. Η εσωτερική πεποίθηση επιβεβαιώνεται: «Το ήξερα ότι ήταν πολύ καλό για να είναι αληθινό». Ο ΠΑΟΚ παραμένει εγκλωβισμένος σε αυτό το κλασικό ρωσικό μυθιστόρημα, όπου κάθε μεγάλο οικοδόμημα κουβαλάει μέσα του, σαν σπόρο, την πιθανότητα της ίδιας του της αποδόμησης.

Κοινωνικογεωπολιτική ανάλυση;

[Patron]

Μπακογιαννοπουλο κινηματογραφική λέσχη μου θύμισε

Ημιτελής βέβαια χωρίς αναφορές σε Νεβσκι, Λένιν, Στάλιν, Γέλτσιν.