Το πόσο σημαντικό μπορεί να αποδειχθεί ένα νέο γήπεδο φαίνεται από τα οικονομικά αποτελέσματα του κορυφαίου ίσως συλλόγου στον κόσμο Ρεάλ Μαδρίτης.
Η Ρεάλ ανακοίνωσε για τη σεζόν 2025-2026 λειτουργικά έσοδα ύψους 1,2B, χωρίς να υπολογίζονται οι πωλήσεις ποδοσφαιριστών. Είναι η πρώτη αθλητική ομάδα παγκοσμίως που ξεπερνά το όριο αυτό σε μία σεζόν.
Το πιο εντυπωσιακό, όμως, δεν είναι μόνο το συνολικό ποσό.
Από το 2018-2019, πριν αρχίσουν τα έργα στο Μπερναμπέου, τα έσοδα της Ρεάλ αυξήθηκαν κατά 464 εκατ. ευρώ. Το 93% αυτής της συνολικής αύξησης προήλθε από δραστηριότητες που ελέγχει και διαχειρίζεται απευθείας ο σύλλογος και όχι από τηλεοπτικά δικαιώματα ή πωλήσεις παικτών.
Τα έσοδα από το γήπεδο ανέβηκαν από τα 175 στα 363 εκατ. ευρώ, δηλαδή αυξήθηκαν κατά 107%, ενώ τα έσοδα από μαρκετινγκ ανέβηκαν από τα 296 στα 539 εκατ. ευρώ.
Προφανώς δεν συγκρίνω τον ΠΑΟΚ με τη Ρεάλ ούτε ως προς το μέγεθος της αγοράς ούτε ως προς τα απόλυτα νούμερα. Η λογική, όμως, είναι ακριβώς η ίδια:
Ένα σύγχρονο γήπεδο δεν είναι απλώς περισσότερες καρέκλες και καλύτερα αποδυτήρια. Είναι ένας μηχανισμός παραγωγής εσόδων που πρέπει να λειτουργεί 365 ημέρες τον χρόνο
Και εδώ βρίσκεται η πραγματική σημασία της Νέας Τούμπας για τον ΠΑΟΚ.
Η σημερινή Τούμπα είναι ιστορική, ποδοσφαιρικά και συναισθηματικά αναντικατάστατη, εμπορικά, όμως, προσφέρει περιορισμένες δυνατότητες. Δεν έχει τον απαιτούμενο αριθμό από σουίτες, χώρους εστίασης, καταστήματα, αίθουσες εκδηλώσεων και γενικότερα υπηρεσίες που μπορούν να αυξήσουν σημαντικά το ποσό που εισπράττει ο σύλλογος από κάθε αγώνα και κάθε επισκέπτη.
Η Νέα Τούμπα, εφόσον σχεδιαστεί και κυρίως λειτουργήσει σωστά μπορεί να αλλάξει επίπεδο τον ΠΑΟΚ.
Πρακτικά τα χρήματα μπορούν να έρθουν από τα εξής:
1. Σουίτες, lounges και εταιρική φιλοξενία
Δεν μιλάμε μόνο για μερικές ακριβές VIP θέσεις. Χρειάζονται διαφορετικές κατηγορίες φιλοξενίας όπως ιδιωτικές σουίτες, business lounges, premium καθίσματα, εστιατόρια με θέα στον αγωνιστικό χώρο και εταιρικά πακέτα για ολόκληρη τη σεζόν.
Υπάρχουν εκατοντάδες επιχειρήσεις στη Θεσσαλονίκη και στη Βόρεια Ελλάδα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν την Τούμπα για να φιλοξενούν πελάτες και συνεργάτες. Αυτές οι θέσεις αποφέρουν πολλαπλάσια έσοδα από ένα απλό εισιτήριο.
2. Σωστή διαβάθμιση εισιτηρίων χωρίς να χαθεί ο χαρακτήρας της Τούμπας
Το νέο γήπεδο δεν πρέπει να γίνει ένα αποστειρωμένο θέατρο για λίγους που μπορούν να πληρώσουν ακριβά.
Χρειάζονται οικονομικές θέσεις για τη λαϊκή βάση του ΠΑΟΚ, οικογενειακές κερκίδες, φοιτητικά πακέτα, θέσεις ορθίων (ίσως κάποια μέρη του πετάλου μπορούν να γίνουν έτσι για να αυξηθεί η χωρητικότητα) και ταυτόχρονα πιο λουξ επιλογές για όσους θέλουν και μπορούν να πληρώσουν περισσότερα.
Παράλληλα πρέπει να υπάρχει επίσημο σύστημα μεταβίβασης ή μεταπώλησης του διαρκείας. Όταν ο κάτοχος δεν μπορεί να πάει, η θέση να επιστρέφει στην αγορά και να μη μένει άδεια. Έτσι κερδίζει και ο φίλαθλος και η ομάδα (μπορεί να κρατάει ποσοστό επί της μεταπώλησης, πολλές ομάδες το κάνουν αυτό όπως η Ιντερ)
3. Εστίαση που θα ανήκει πραγματικά στην εμπορική λειτουργία του ΠΑΟΚ
Καφέ, μπαρ, φαγητό, αναψυκτικά και προϊόντα πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον αγώνα. Όχι πρόχειρα κυλικεία όπως έχουμε τώρα αλλά οργανωμένη εμπειρία, γρήγορες πληρωμές, προπαραγγελία από εφαρμογή και συνεργασίες με τοπικές επιχειρήσεις και προϊόντα της Θεσσαλονίκης.
Όσο περισσότερο χρόνο περνάει κάποιος στο γήπεδο τόσο περισσότερα μπορεί να ξοδέψει. Για να συμβεί αυτό, όμως, πρέπει να έχει λόγο να έρθει δύο ώρες πριν και να μη φύγει τρέχοντας με το τελευταίο σφύριγμα.
4. Μουσείο, ξενάγηση και μπουτίκ όλο τον χρόνο
Η ιστορία του ΠΑΟΚ μπορεί να αποτελέσει από μόνη της προϊόν. Μουσείο, οργανωμένο stadium tour, επίσκεψη στα αποδυτήρια και στον αγωνιστικό χώρο, φωτογραφίες με τα τρόπαια, θεματικές εκθέσεις και ένα πραγματικά μεγάλο επίσημο κατάστημα.
Ο σχεδιασμός που έχει παρουσιαστεί για τη Νέα Τούμπα ήδη προβλέπει την "PAOK Plaza", μουσείο, επίσημο κατάστημα, καφετέριες, μπαρ και επίπεδα φιλοξενίας. Το ζητούμενο είναι αυτοί οι χώροι να μη μείνουν απλώς ωραίες μακέτες αλλά να αποκτήσουν σοβαρό επιχειρηματικό σχέδιο και καθημερινή λειτουργία.
5. Εκδηλώσεις τις ημέρες που δεν υπάρχει αγώνας
Συνέδρια, εταιρικές παρουσιάσεις, εκθέσεις, συναυλίες, τουρνουά e-sports, κοινωνικές εκδηλώσεις, συναντήσεις χορηγών και διοργανώσεις του ίδιου του συλλόγου.
Η Deloitte επισημαίνει ότι τα κορυφαία ευρωπαϊκά κλαμπ αυξάνουν πλέον τα έσοδά τους χρησιμοποιώντας τα γήπεδα και τους γύρω χώρους και εκτός αγωνιστικών ημερών, με εστιατόρια, καταστήματα, χώρους ψυχαγωγίας και άλλες εμπορικές δραστηριότητες.
6. Χορηγίες και εμπορικές ονομασίες
Ο ΠΑΟΚ μπορεί να διατηρήσει την ιστορική ονομασία "Τούμπα" και ταυτόχρονα να πουλήσει εμπορικά δικαιώματα σε επιμέρους χώρους: ονομασία της κεντρικής κερκίδας, των lounges, των θυρών, της πλατείας, του μουσείου ή του προπονητικού χώρου.
Δεν χρειάζεται να ξεπουληθεί η ταυτότητα του γηπέδου αλλά χρειάζεται έξυπνη αξιοποίηση της εμπορικής του αξίας.
7. Ένα ενιαίο ψηφιακό οικοσύστημα για τον φίλαθλο
Ένας λογαριασμός PAOK για εισιτήρια, διαρκείας, αγορές από την μπουτίκ, μουσείο, parking, φαγητό και συνδρομή.
Έτσι ο σύλλογος θα γνωρίζει ποιος πηγαίνει στο γήπεδο, τι αγοράζει και τι τον ενδιαφέρει. Θα μπορεί να δημιουργεί στοχευμένα πακέτα και προνόμια, αντί να αντιμετωπίζει όλους τους φιλάθλους σαν έναν ανώνυμο αριθμό εισιτηρίου.
Το σημαντικότερο όμως είναι κάτι άλλο:
Το γήπεδο από μόνο του δεν βγάζει χρήματα. Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί βγάζει χρήματα
Γιαυτό πρέπει πριν ακόμη ανοίξει να είναι ξεκάθαρο ποιος έχει τα δικαιώματα εκμετάλλευσης, ποιος εισπράττει από κάθε δραστηριότητα, ποιος λειτουργεί τους εμπορικούς χώρους και πώς τα έσοδα επιστρέφουν στην ομάδα και συνολικά στον σύλλογο.
Χρειάζεται επίσης επαγγελματική εμπορική ομάδα, η οποία θα ξεκινήσει να πουλά σουίτες, χορηγίες, συνδρομές και εταιρικά πακέτα αρκετό καιρό πριν από τα εγκαίνια. Δεν χτίζεις πρώτα ένα γήπεδο και μετά αναρωτιέσαι πώς θα το αξιοποιήσεις.
Η Νέα Τούμπα μπορεί να δώσει στον ΠΑΟΚ μεγαλύτερα και κυρίως πιο σταθερά έσοδα. Έσοδα που δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από το αν θα μπει στο Champions League, από μια καλή κλήρωση ή από την πώληση ενός ποδοσφαιριστή.
Αυτό είναι το πραγματικό ζητούμενο.
Να αποκτήσει ο ΠΑΟΚ ένα περιουσιακό στοιχείο που θα παράγει χρήματα κάθε χρόνο, ώστε να μπορεί να επενδύει περισσότερο στην ομάδα, στις ακαδημίες, στις υποδομές και στη συνολική του ανάπτυξη.
Αν η Νέα Τούμπα είναι απλώς ένα όμορφο καινούριο γήπεδο, θα είναι μια μεγάλη αναβάθμιση.
Αν όμως γίνει ένας οργανωμένος πολυχώρος που θα λειτουργεί καθημερινά, μπορεί να αποτελέσει τη σημαντικότερη οικονομική επένδυση στην ιστορία του ΠΑΟΚ.
Πάμε να δούμε τι έκανε η Ρεαλ και αύξησε τόσο τα έσοδα της:
1. Αύξησε τις VIP θέσεις, τις σουίτες και τα πακέτα εταιρικής φιλοξενίας
Για τη σεζόν 2025-2026 η Ρεάλ αναφέρει ότι μέρος της αύξησης των εσόδων του γηπέδου προήλθε και από προϊόντα τύπου "personal seat licence", δηλαδή από την πολυετή εξασφάλιση premium θέσεων έναντι υψηλού αντιτίμου.
2.Μετέτρεψε το Bernabeu Tour και το μουσείο σε αυτόνομο τουριστικό προϊόν
3.Άνοιξε εστιατόρια με θέα στον αγωνιστικό χώρο
4. Δημιούργησε νέους εμπορικούς χώρους μέσα στο γήπεδο
5. Νοικιάζει τους χώρους του γηπέδου για εταιρικές εκδηλώσεις
6. Χρησιμοποίησε το γήπεδο για διοργανώσεις πέρα από το ποδόσφαιρο
7. Αύξησε την κατανάλωση στις ημέρες των αγώνων
8. Σύνδεσε το νέο γήπεδο με περισσότερες χορηγίες και εμπορικές συμφωνίες
Το αποτέλεσμα φαίνεται στα νούμερα όπου τα έσοδα της Ρεάλ από το γήπεδο αυξήθηκαν από 175M το 2018-2019 σε 363M το 2025-2026 δηλαδή περισσότερο από διπλασιάστηκαν. Μόνο μέσα στην τελευταία σεζόν αυξήθηκαν κατά ακόμη 11%.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικά, ήδη από τη σεζόν 2023-2024 τα matchday έσοδα είχαν φτάσει τα 248 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 103% μέσα σε έναν χρόνο.
Η Νέα Τούμπα θα απογειώσει τον ΠΑΟΚ από μόνη της αλλά θα πρέπει να αξιοποιηθεί και σωστά, χωρίς βυσματικές αποφάσεις γύρω από τον τρόπο εκμετάλλευσης του χώρου και των υπηρεσιών που θα προσφέρει.