Καλημέρα φίλε marsantos. θα απαντήσω αν και δεν ανήκω στις κατηγορίες που ζητάς.
Ξεκαθαριζω ότι δεν έχω παίξει την θεση, παρά μόνον ως πιτσιρικάς τη δεκαετία του 70 στις αλάνες της Παραλίας (στη Σαλονίκη) κι αυτό σε ελάχιστες περιπτώσεις. Συνήθως έπαιζα "κέντρο" όπως λέγαμε. Συμπαθούσα όμως πάντοτε τη θέση αυτή και την ξεχώριζα μιας και θεωρώ ότι είναι η πιο δύσκολη στο ποδόσφαιρο. Επομένως, στο μέτρο του δυνατού, παρατηρώ ειδικά τους τερματοφύλακες.
Υπάρχει όμως κι ένας άλλος λόγος που απαντώ. Από καθαρή τύχη, την δεκαετία του 80 βρισκόμενος στο Παρίσι και θέλοντας να είμαι δίπλα σε μια κοπελιά που μου άρεσε, δήλωσα συμμετοχή και βρέθηκα σε μια ομάδα ανθρώπων που εξέταζε για λογαριασμό του εκεί Αμερικάνικου Νοσοκομείου, το ζήτημα της επανένταξης ανθρώπων που είχαν υποστεί (είτε από ατύχημα, είτε από ασθένεια) σοβαρή εγκεφαλική βλάβη κι έπρεπε να ξαναμάθουν να περπατούν και να κινούνται γενικότερα (πόδια, χέρια κλπ.). Σημειωτέον ότι η ομάδα ήταν διεπιστημονική (βρεθήκαμε εκεί καμιά δεκαριά ειδικότητες, γιατροί, βιολόγοι, κινησιολόγοι, στατιστικοί, μαθηματικοί, οικονομολόγοι, κοινωνιολόγοι, μηχανικοί, κομπιουτεράδες κλπ.) και καμιά εικοσαριά άτομα συνολικά ασχοληθήκαμε οργανωμένα και μεθοδικά με το ζήτημα. Εκεί έμαθα τη σημασία και τη δυσκολία να δουλεύεις σε ομάδες κι έμαθα να συνεργάζομαι.
Αυτό που έμαθα λοιπόν πρώτα πρώτα, είναι ότι οποιαδήποτε ηθελημένη κίνηση του ανθρώπινου σώματος βασίζεται σε ένα στατιστικό μοτίβο (pattern) που επεξεργάζεται ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Από το σημείο μηδέν (στα βρέφη και στα μωρά) μέχρι την ενηλικίωση ένας άνθρωπος έχει κάνει δεκάδες χιλιάδες φορές μια σειρά από κινήσεις. Το να πιάσεις κάτι που σου πετάνε, ή το να ανέβεις και να κατέβεις σκαλοπάτια είναι κινήσεις όπου το τι θα κάνεις και πώς θα το κάνεις βασίζονται σε στατιστική επεξεργασία του εγκεφάλου μας. Αυτός είναι ο λόγος που οι μηχανικοί χτίζουν σκαλοπάτια που έχουν πάνω κάτω ίδιες διαστάσεις (σε ύψος και σε πλάτος, στην σχέση ύψους-πλάτους που είναι πολύ σημαντική αλλά και στην γωνία κλισης της σκάλας). Αλλιώς θα γκρεμοτσακιζόμασταν! Οι διαστάσεις αυτές είναι εμπειρικές, όμως έχει ασχοληθεί με το θέμα μέχρι και το Ινστιτούτο Max Planck!!!
Όπως εμείς λοιπόν μαθάινουμε να ανεβοκατεβαίνουμε σκάλες χωρίς να γκρεμοτσακιζόμαστε, έτσι κι οι τερματοφύλακες μαθαίνουν να αντιδρούν απέναντι στα σουτ. Προφανώς η πολυπλοκότητα είναι πολύ μεγαλύτερη στην περίπτωση του τερματά και των σουτ. Ο τρόπος αντίδρασης είναι όμως ο ίδιος: στατιστικός! Χρειάζεται φυσικά πολύ περισσότερη προπόνηση κι εκπάιδευση απ'ότι να κατέβεις τρέχοντας τις σκάλες. Πολλές φορές στραβοπατάμε στα σκαλοπάτια. Οι λόγοι είναι βασικά δυο: είτε δεν είμαστε συγκεντρωμένοι, άρα ο εγκέφαλος δεν ασχολείται μέ την στατιστική πρόβλεψη του βήματος αλλά με κάτι άλλο, είτε ένα σκαλοπάτι είναι ελαφρώς διαφορετικά κατασκευασμένο είτε ακόμη έχουμε κάποιο κινητικό πρόβλημα. Το ίδιο συμβαίνει και με τα γκολ που δέχεται ένας τερματοφύλακας, είτε δεν είναι συγκεντρωμένοι είτε η τροχιά της μπάλας είναι αναπάντεχη είτε ακόμη δεν είναι καλά προπονημένοι.
Η προπόνηση και ο τρόπος αντίδρασης των τερματοφυλάκων έχει αλλάξει από παλιά, εκτός των άλλων κι επειδή έχει αλλάξει και ο τρόπος που σουτάρουν οι αντίπαλοι. Οι αντίπαλοι στοχέυουν σε συγκεκριμένα σημεία και το κάνουν αυτό επειδή λαμβάνουν υπόψη τους τα εξής βασικά στοιχεία που αφορούν τον τερματοφύλακα:
1. Η αντίδραση με τα χέρια είναι πάντοτε πιο γρήγορη από την αντιδραση με τα πόδια. Επίσης η αντίδραση σε μέσο ύψος είναι ευκολότερη απ'ότι χαμηλά ή αρκετά ψηλά. Στατιστικά αποδεδειγμένο, εμπειρικά τεσταρισμένο και θεωρητικά τεκμηριωμένο.
2. Επειδή ο εγκέφαλος λειτουργεί στατιστικά, η εκτίμηση που κάνει για την πιθανότερη πορεία της μπάλας και η προσοχή του είναι στραμμένη στις γωνιες του τέρματος, ή εκεί που έχει το μεγαλύτερο άνοιγμα. Επίσης η αντίδραση πολύ κοντά στο σώμα βάζει σε κίνδυνο την ισορροπία του τερματοφύλακα. Να θυμόμαστε ότι ο τερματοφύλακας βρίσκεται σε τέτοιες καταστάσεις σχεδόν πάντοτε σε ασταθή ισορροπία καθώς δεν πατάει όλο του το πέλμα στο έδαφος. Πατάει περισσότερο στις μύτες για να έχει μεγαλύτερη δυνατότητα εκτίναξης σώματος και χεριών. Ουσιαστικά λειτουργεί όπως εμείς όταν κατεβαίνουμε σκαλοπάτια!!!
Συμπέρασμα: τα πιο δύσκολα σουτ είναι εκείνα που περνούν κοντά και δίπλα στα πόδια του τερματοφύλακα. Φυσικά και εκέινα που σημαδεύουν γωνία. Εάν μάλιστα τα σουτ είναι πλασέ, έχουν πολλά φάλτσα, η απόκρουση είναι ακόμη δυσκολότερη. Οι καλοί επιθετικοί είναι εκείνοι που κάνουν πλασέ με πολλά φάλτσα και σημαδεύουν γωνία, κάτω χαμηλά (πλαινό δίχτυ) ή ψηλά (στις αράχνες). Παρατήρησε π.χ. τα σουτ του Λεβαντόφσκι, του Ρονάλντο, του Μέσι, του Σοάρες (παλιά). Όλοι τους κάνουν αυτό που περιγράφω. Μια στις εκατό να κάνουν μύτο, μπορεί και καθόλου. Κοίταξε έπειτα έναν επιθετικό που πολλοί τον θεωρούν πολύ καλό, για μένα είναι μέτριος, τον Λιβάι Γκαρσία. Τα πλασέ και το σημαδεμα γωνίας είναι η εξαίρεση, όχι ο κανόνας γι αυτόν.
Αυτοί νομίζω είναι οι λόγοι που οι επιθετικοί όλο και πιο συχνά σημαδέυουν κοντά στα πόδια του τερματοφύλακα. Αυξάνουν τις πιθανότητές τους για γκολ. Βέβαια όσο συχνότερα κάνουν τέτοια σουτ οι επιθετικοί τόσες περισσότερες περιπτώσεις θα εγγράψει ο εγκέφαλος των τερματοφυλάκων κι από ένα σημείο κι έπειτα θα έχουν τον απαραίτητο όγκο εμπειριών ώστε η στατιστική τους πρόβλεψη να είναι καλύτερη και να βελτιωθούν.
Επαναλαμβάνω, δεν είμαι ειδικός. Όσα έγραψα στηρίζονται στην όποια παρατηρητικότητα διαθέτω και στην γενικότερη εμπειρία και γνωσεις μου.
Ελπίζω να βοήθησα.
Η παιδεία αποτελεί στολίδι στην ευτυχία και καταφύγιο στη δυστυχία.
"Τὴν παιδείαν ἐν μὲν ταῖς εὐτυχίαις εἶναι κόσμον, ἐν δὲ ταῖς ἀτυχίαις καταφυγήν", Αριστοτέλης