Με αφορμή τη συζήτηση που γίνεται για τον ΑΣ, θεωρώ ότι πρέπει κάποια στιγμή να φύγουμε λίγο από το "ποιος είναι με ποιον" και να συζητήσουμε πως μπορούμε να κάνουμε την αλλαγή:
Έναν ΑΣ που απλώς διαχειρίζεται κάποια τμήματα, εισπράττει από την Κάρτα Φιλάθλου και παρεμβαίνει όταν προκύπτουν ζητήματα με ΠΑΕ και ΚΑΕ;
Ή έναν πραγματικά μεγάλο, σύγχρονο και δημοκρατικό αθλητικό οργανισμό με πολλά ενεργά μέλη που αρμόζει στον λαό μας, οικονομική αυτονομί και διαφάνεια;
Γιατί ο ΑΣ ειναι πράγματι η μανα του συλλόγου όμως δεν μπορεί να είναι μόνο ενα συνθημα που χρησιμοποιείται όταν πρέπει να υπογραφεί κάποια συμφωνία ή να ληφθεί μία σοβαρή απόφαση. Η μάνα του συλλόγου πρέπει πρώτα απόλα να ανήκει πραγματικά στον λαό του ΠΑΟΚ και να λειτουργεί με τρόπο που να εμπνέει εμπιστοσύνη.
Και εδώ κατά τη γνώμη μου, υπάρχουν πολύ σοβαρά προβλήματα όπου πρέπει να βρεθούν λύσεις που αρμόζουν στο 2026. Υπάρχει η δυνατότητα και η τεχνογνωσία.
1. Ο κόσμος δεν γνωρίζει πώς να γίνει μέλος
Ας ξεκινήσουμε από το πιο απλό.Μπαίνει κάποιος σήμερα στην επίσημη ιστοσελίδα του ΑΣ και τι βλέπει;
Βλέπει τη διοίκηση, την έδρα, την ιστορία, το γραφείο Τύπου, τα αγωνιστικά τμήματα, τις ακαδημίες και φυσικά την Κάρτα Φιλάθλου.
Αυτό που δεν βλέπει είναι ένα μεγάλο και ξεκάθαρο κουμπί:
"Γίνε μέλος του ΑΣ ΠΑΟΚ"
Δεν υπάρχει σελίδα που να εξηγεί:
- Ποιος μπορεί να γίνει μέλος
- Ποια είναι η ετήσια συνδρομ
- Ποια δικαιολογητικά χρειάζονται
- Πού βρίσκεται η αίτηση
- Πώς βρίσκεις τα δύο μέλη που πρέπει να σε προτείνουν
- Πότε απαντά το ΔΣ
- Πότε αποκτάς δικαίωμα ψήφου
- Τι δικαιώματα έχεις ως μέλος
- Τι γίνεται αν η αίτησή σου δεν απαντηθεί ή απορριφθεί
Η ιστοσελίδα έχει αναλυτικές οδηγίες για να γραφτεί ένα παιδί σε ακαδημία. Δεν έχει όμως αντίστοιχες οδηγίες για να γραφτεί ένας ενήλικος ΠΑΟΚτσής στο ίδιο το σωματείο.
Αυτό από μόνο του δείχνει ότι η μαζική εγγραφή νέων μελών δεν αντιμετωπίζεται ως βασικός στόχος.
Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί ο ΑΣ έχει λίγα μέλη.
2. Το καταστατικό υπάρχει αλλά ο κόσμος δεν μπορεί να το βρει
Ο ιδιος ο ΑΣ αναφέρεται στις ανακοινώσεις του στο "εγκεκριμένο και νομίμως δημοσιευμένο καταστατικό". Άρα προφανώς καταστατικό υπάρχει.
Γιατί, λοιπόν, δεν είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα;
Δεν μιλάμε για κανένα κρατικό μυστικό. Μιλάμε για το κείμενο που καθορίζει:
- Πώς εγγράφονται τα μέλη.
- Ποια είναι τα δικαιώματά τους.
- Πώς εκλέγεται η διοίκηση.
- Πόσο διαρκεί η θητεία της.
- Πώς συγκαλείται η Γενική Συνέλευση.
- Ποιος αποφασίζει για την περιουσία και τις μεγάλες συμφωνίες του συλλόγου.
Δηλαδή μιλάμε ουσιαστικά για το Σύνταγμα του ΑΣ ΠΑΟΚ, το οποίο κάποιος μπορεί να το μάθει μόνο αν κάποιος έμπειρος το επικοινωνήσει αλλά έτσι μπορεί να γίνει και σπασμένο τηλέφωνο.
Άλλοι μεγάλοι ερασιτέχνες σύλλογοι, όπως η ΑΕΚ και ο Παναθηναϊκός, έχουν το καταστατικό τους διαθέσιμο δημόσια. Ο Παναθηναϊκός έχει παράλληλα εμφανή ενότητα εγγραφής μελών, πληροφορίες επικοινωνίας και κόστος συνδρομής.
Στον ΠΑΟΚ, το 2026, συζητάμε ακόμη αν πρέπει να πας στα γραφεία για να ζητήσεις να διαβάσεις ένα αντίτυπο. Αυτό δεν είναι φυσιολογική λειτουργία ενός συλλόγου αυτού του μεγέθους.
Η μη ανάρτηση του καταστατικού στην ιστοσελίδα είναι τεράστιο έλλειμμα διαφάνειας.
3. Οι εγγραφές μελών μοιάζουν περισσότερο με δοκιμασία παρά με ανοιχτή διαδικασία
Ο νόμος είναι αρκετά σαφής.
Ο ενδιαφερόμενος καταθέτει αίτηση, η οποία συνοδεύεται από πρόταση δύο υφιστάμενων μελών. Το ΔΣ έχει αποκλειστική προθεσμία 60 ημερών για να αποφασίσει. Αν περάσουν οι 60 ημέρες χωρίς απόφαση, η έγκριση θεωρείται ότι έχει δοθεί αυτοδικαίως και ο πρόεδρος οφείλει να εκδώσει τη σχετική διαπιστωτική πράξη.
Αν η αίτηση απορριφθεί, η απόφαση πρέπει να είναι αιτιολογημένη. Μετά τη συμπλήρωση ενός έτους από την εγγραφή, το μέλος αποκτά δικαίωμα να εκλέγει και να εκλέγεται. Ο νόμος ορίζει επίσης ότι ο αριθμός των μελών ενός αθλητικού σωματείου είναι απεριόριστος.
Στο φόρουμ εδώ έχει αναφερθεί ότι υπήρχαν περισσότερες από 180 αιτήσεις σε αναμονή, ότι υποψήφια μέλη δεν είχαν επίσημη ενημέρωση μετά την πάροδο των 60 ημερών και ότι υπήρχαν προβλήματα με υπογραφές και επιπλέον καταστατικούς περιορισμούς. Αυτά αποτελούν καταγγελίες μελών και υποψηφίων μελών και όχι κάτι που μπορώ να πιστοποιήσω προσωπικά. Είναι, όμως, αρκετά σοβαρά ώστε ο ΑΣ να οφείλει να δώσει δημόσιες και καθαρές απαντήσεις.
Ειδικά η απαίτηση να σε προτείνουν δύο μέλη που έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον τρία χρόνια και ο περιορισμός στον αριθμό των νέων μελών που μπορεί να προτείνει κάθε παλιό μέλος δημιουργούν στην πράξη έναν κλειστό κύκλο.
Για να γίνεις μέλος πρέπει να γνωρίζεις δύο "παλιά" μέλη. Αν όμως είσαι ένας απλός ΠΑΟΚτσής από την Αθήνα, την επαρχία, το εξωτερικό ή ακόμη και από τη Θεσσαλονίκη χωρίς προσωπικές γνωριμίες στα γραφεία του ΑΣ, τι κάνεις;
Ψάχνεις στο Facebook και στα forum κάποιον άγνωστο να σου βάλει υπογραφή;
Έτσι δεν δημιουργείται ένας σύλλογος χιλιάδων ενεργών μελών και ένα κλειστό μητρώο που ανανεώνεται με το στανιό.
4. Κανείς δεν γνωρίζει πόσα ακριβώς είναι τα μέλη
Κατά καιρούς ακούγονται αριθμοί για περίπου 4.000 μέλη. Άλλο όμως τα συνολικά εγγεγραμμένα μέλη, άλλο τα οικονομικά ενήμερα, άλλο τα ενεργά και άλλο αυτά που έχουν δικαίωμα ψήφου.
Ποιος είναι ο επίσημος αριθμός; Πόσα νέα μέλη γράφτηκαν το 2025 και το 2026; Πόσες αιτήσεις εγκρίθηκαν; Πόσες απορρίφθηκαν και για ποιον λόγο; Πόσα μέλη έχουν δικαίωμα ψήφου; Πόσοι συμμετείχαν στην τελευταία Γενική Συνέλευση;
Δεν γνωρίζουμε.
Το παράδοξο είναι ότι ο ΑΣ οφείλει να καταχωρίζει στο ηλεκτρονικό μητρώο (e-Kouros) τόσο τον αριθμό των εγγεγραμμένων όσο και τον αριθμό των ενεργών μελών του. Δηλαδή τα δεδομένα υπάρχουν. Απλώς δεν δημοσιοποιούνται στον κόσμο του ΠΑΟΚ.
Την ίδια στιγμή, ο Παναθηναϊκός όχι μόνο ξεπέρασε τα 13.000 μέλη την προηγούμενη περίοδο, αλλά προβάλλει τις εγγραφές, έχει δημόσια διαδικασία και είχε αναρτήσει ακόμη και τον αριθμό των 5.218 μελών που είχαν δικαίωμα ψήφου στις εκλογές του.
Δεν λέω να αντιγράψουμε τον Παναθηναϊκό ή τον Ολυμπιακό σε όλα αλλά όταν οι άλλοι έχουν καταφέρει να μετατρέψουν την εγγραφή μέλους σε μαζική διαδικασία, δεν μπορεί ο ΠΑΟΚ να συμπεριφέρεται σαν να είναι φυσιολογικό να μη γνωρίζει κανείς πώς γράφεται.
5. Η Κάρτα Φιλάθλου δεν είναι ιδιότητα μέλους
Εδώ υπάρχει μία μεγάλη σύγχυση, ίσως και βολική. Η Κάρτα Φιλάθλου είναι ένας τρόπος οικονομικής ενίσχυσης του ΑΣ και παροχής κάποιων προνομίων. Δεν σε κάνει μέλος του σωματείου.
Δεν σου δίνει δικαίωμα:
- Να συμμετέχεις στις ΓΣ
- Να ζητάς λογοδοσία
- Να ψηφίζεις
- Να εκλέγεσαι
- Να συμμετέχεις θεσμικά στις αποφάσεις του συλλόγου
Άρα χιλιάδες ΠΑΟΚτσήδες πληρώνουν κάθε χρόνο τον ΑΣ μέσω των διαρκείας και των εισιτηρίων, αλλά παραμένουν απλοί οικονομικοί υποστηρικτές.
Ο Ολυμπιακός, για παράδειγμα εξηγεί καθαρά τη διαφορά ανάμεσα στην Κάρτα Μέλους και την Κάρτα Φιλάθλου και αναφέρει ρητά τα δικαιώματα συμμετοχής και εκλογής που συνδέονται με την Κάρτα Μέλους.
Στον ΠΑΟΚ αυτή η διάκριση πρέπει να γίνει απολύτως ξεκάθαρη.
6. Η οικονομική διαφάνεια είναι ανεπαρκής
Στην τελευταία ΓΣ ανακοινώθηκε ότι εγκρίθηκαν ο ισολογισμός, ο οικονομικός απολογισμός, οι ειδικοί απολογισμοί χρηματοδοτήσεων, ο διοικητικός απολογισμός και η έκθεση της Εξελεγκτικής Επιτροπής. Όλα εγκρίθηκαν ομόφωνα και απαλλάχθηκε το ΔΣ.
Ωραία. Ποια ήταν όμως τα πραγματικά στοιχεία;
Πόσα χρήματα εισέπραξε ο ΑΣ από:
- Την Κάρτα Φιλάθλου
- Την ΠΑΕ και την ΚΑΕ
- Τις χορηγίες
- Το Στοίχημα
- Τον Δήμο και το κράτος
- Τις ακαδημίες
- Τις συνδρομές των μελών
Πόσα χρήματα πήρε κάθε τμήμα; Ποια τμήματα έχουν ελλείμματα; Πόσα χρήματα πηγαίνουν σε διοικητικά έξοδα; Υπάρχουν οφειλές;Ποιο είναι το συνολικό κόστος λειτουργίας του ΑΣ; Η επίσημη ανακοίνωση μας λέει απλώς ότι όλα εγκρίθηκαν. Δεν δημοσιεύει τους ίδιους τους απολογισμούς, τους πίνακες ή τις παρατηρήσεις της Εξελεγκτικής Επιτροπής.
Δεν υποστηρίζω ότι υπάρχει υποχρεωτικά κάτι ύποπτο αλλά ότι ένας οργανισμός που διαχειρίζεται χρήματα από φιλάθλους, χορηγούς και δημόσιους φορείς οφείλει να δημοσιεύει έναν κατανοητό ετήσιο απολογισμό.
Το "εγκρίθηκαν ομόφωνα" δεν αποτελεί οικονομική ενημέρωση.
7. Οι ΓΣ δεν μπορεί να είναι μία τυπική διαδικασία
Η πρώτη Γενική Συνέλευση του Φεβρουαρίου δεν είχε απαρτία και χρειάστηκε επαναληπτική.
Πόσα μέλη εμφανίστηκαν στην πρώτη;
Πόσα στη δεύτερη;
Πόσα είχαν δικαίωμα ψήφου;
Ποιο ήταν το ποσοστό συμμετοχής;
Υπήρξαν ερωτήσεις ή διαφορετικές απόψεις;
Δεν τα γνωρίζουμε!
Ο νόμος προβλέπει ότι, κατά τη σύγκληση της ΓΣ, το ΔΣ καταρτίζει και δημοσιεύει πίνακα των μελών που έχουν δικαίωμα συμμετοχής και ψήφου, ώστε να μπορούν να υποβληθούν αντιρρήσεις. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο κατάλογος πρέπει να αναρτάται δημόσια στο διαδίκτυο με όλα τα προσωπικά δεδομένα. Σημαίνει όμως ότι πρέπει να υπάρχει σαφής, ελέγξιμη και προσβάσιμη διαδικασία για τα μέλη.
Η ΓΣ πρέπει να είναι το ανώτατο όργανο του συλλόγου στην πράξη και όχι μία συγκέντρωση λίγων δεκάδων ανθρώπων που εγκρίνουν ομόφωνα όσα έχουν ήδη αποφασιστεί.
Τι πρέπει να αλλάξει
Κατά τη γνώμη μου, υπάρχουν κάποιες πολύ συγκεκριμένες λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς μεγάλη πολυπλοκότητα.
1. Δημιουργία ενότητας "Μέλη και Διαφάνεια" στην ιστοσελίδα
Εκεί πρέπει να υπάρχουν:
- Το ισχύον καταστατικό και όλες οι τροποποιήσεις του.
- Η σύνθεση του ΔΣ και η ημερομηνία λήξης της θητείας του.
- Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των μελών.
- Η διαδικασία εγγραφής.
- Η ετήσια συνδρομή.
- Οι ημερομηνίες ΓΣ και εκλογών.
- Οι οικονομικοί και διοικητικοί απολογισμοί.
- Συνοπτικά πρακτικά και αποτελέσματα ψηφοφοριών.
2. Πλήρης ηλεκτρονική διαδικασία εγγραφής
Η αίτηση πρέπει να γίνεται ηλεκτρονικά.
Ο ενδιαφερόμενος να λαμβάνει αριθμό πρωτοκόλλου και ημερομηνία υποβολής.
Τα δύο μέλη που τον προτείνουν να επιβεβαιώνουν ηλεκτρονικά την πρότασή τους.
Ο υποψήφιος να μπορεί να βλέπει αν η αίτησή του είναι σε αναμονή, εγκρίθηκε ή απορρίφθηκε.
Αν απορριφθεί, να λαμβάνει γραπτή αιτιολογία.
Αν περάσουν 60 ημέρες χωρίς απόφαση, να ενημερώνεται αυτομάτως για τα δικαιώματά του.
Δεν γίνεται το 2026 να χρειάζονται τηλεφωνήματα, γνωριμίες, ταχυδρομεία και αναζήτηση υπογραφών από άγνωστους.
3. Κατάργηση των πρόσθετων εμποδίων
Πρέπει να επανεξεταστούν καταστατικά:
- Η προϋπόθεση της τριετίας για τα δύο μέλη που προτείνουν νέο μέλος.
- Ο περιορισμός στον αριθμό των νέων μελών που μπορεί να προτείνει κάθε υφιστάμενο μέλος.
Αν δεν μπορούν να καταργηθούν άμεσα τότε ο ΑΣ πρέπει να δημιουργήσει επίσημο μηχανισμό αντιστοίχισης.
Όποιος πληρεί τις νόμιμες προϋποθέσεις και θέλει να γίνει μέλος να μπορεί να απευθύνεται στον ΑΣ και να έρχεται σε επαφή με πιστοποιημένα μέλη που είναι διαθέσιμα να εξετάσουν και να στηρίξουν την αίτησή του. Η εγγραφή δεν μπορεί να εξαρτάται από το αν γνωρίζεις κάποιον
4. Σύνδεση της Κάρτας Φιλάθλου με την ιδιότητα μέλους
Όχι αυτόματα και χωρίς τη συγκατάθεση του φιλάθλου. Αλλά σε κάθε αγορά Κάρτας Φιλάθλου πρέπει να εμφανίζεται η επιλογή:
"Θέλεις να γίνεις και τακτικό μέλος του ΑΣ ΠΑΟΚ;"
Θα μπορούσε επίσης:
- Τα οικονομικά ενήμερα μέλη να έχουν μειωμένη ή δωρεάν Κάρτα Φιλάθλου
- Μέρος του ποσού της κάρτας να συμψηφίζεται με τη συνδρομή μέλους
- Να υπάρχει μία ενιαία ψηφιακή κάρτα μέλους και φιλάθλου
Έτσι ο ΑΣ θα μπορούσε να μετατρέψει χιλιάδες απλούς πληρωτές σε ενεργούς συμμετέχοντες.
5. Ετήσιος δημόσιος απολογισμός
Μία φορά τον χρόνο να δημοσιεύεται μία απλή και κατανοητή αναφορά:
- Συνολικά έσοδα και έξοδα
- Έσοδα από Κάρτα Φιλάθλου
- Έσοδα από χορηγίες και δημόσιες χρηματοδοτήσεις
- Κατανομή χρημάτων ανά τμήμα
- Οφειλές και ταμειακή κατάσταση
- Αριθμός αθλητών και παιδιών στις ακαδημίες
- Αγωνιστικοί και οργανωτικοί στόχοι
- Τι επιτεύχθηκε και τι όχι
Δεν χρειάζεται να αναρτηθεί κάθε απόδειξη ή κάθε προσωπικό συμβόλαιο πρέπει όμως να γνωρίζει ο κόσμος πού πηγαίνουν τα χρήματά του
6. Αναβάθμιση των Γενικών Συνελεύσεων
Πριν από κάθε Γενική Συνέλευση να δημοσιεύονται εγκαίρως:
- Τα θέματα
- Οι εισηγήσεις
- Οι οικονομικές καταστάσεις
- Ο αριθμός των μελών που έχουν δικαίωμα συμμετοχής
Μετά τη συνέλευση:
- Αριθμός παρόντων
- Ύπαρξη απαρτίας
- Αποτέλεσμα κάθε ψηφοφορίας
- Περίληψη των βασικών ερωτήσεων και απαντήσεων
Για τα οικονομικά ενήμερα μέλη εκτός Θεσσαλονίκης θα μπορούσε να υπάρχει ασφαλής ηλεκτρονική παρακολούθηση και εφόσον το επιτρέπουν το καταστατικό και η νομοθεσία, δυνατότητα απομακρυσμένης συμμετοχής.
Ο ΠΑΟΚ δεν είναι μόνο η Τούμπα και η Θεσσαλονίκη. Υπάρχουν ΠΑΟΚτσήδες σε όλη την Ελλάδα και στο εξωτερικό.
7. Σύγχρονοι κανόνες διοίκησης
Ο ΑΣ χρειάζεται επίσης
- Κώδικα δεοντολογίας
- Πολιτική σύγκρουσης συμφερόντων
- Κανόνες για συναλλαγές με πρόσωπα που συνδέονται με μέλη της διοίκησης
- Ανεξάρτητη Επιτροπή Διαφάνειας
- Υπεύθυνο προστασίας ανηλίκων
- Διαδικασία επώνυμων και ανώνυμων καταγγελιών
- Εξωτερικό οικονομικό έλεγχο και δημοσίευση της βασικής έκθεσης
Ένας σύλλογος με τόσα αγωνιστικά τμήματα, παιδιά, προπονητές, υπαλλήλους και οικονομικές σχέσεις δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο με την προσωπική αξιοπιστία κάποιων ανθρώπων. Οι θεσμοί υπάρχουν ακριβώς για να μη χρειάζεται να εμπιστευόμαστε τυφλά κανέναν.
8. Δημόσιος στόχος για 10.000 ενεργά μέλη
Ο ΑΣ πρέπει να βάλει έναν πραγματικό και μετρήσιμο στόχο:
10.000 ενεργά μέλη μέσα σε δύο χρόνια.
Με καμπάνια σε συνεργασία με ΠΑΕ, ΚΑΕ, συνδέσμους, ακαδημίες και ανθρώπους του ΠΑΟΚ.
Όχι μόνο για να αυξηθούν τα έσοδα από τις συνδρομές.
Αλλά γιατί ένας ΑΣ με 10.000 ή 15.000 ενεργά μέλη:
- Είναι οικονομικά ισχυρότερος
- Είναι πιο ανεξάρτητος από κάθε επιχειρηματία
- Έχει μεγαλύτερη κοινωνική και διαπραγματευτική δύναμη
- Εκπροσωπεί πραγματικά τον κόσμο του ΠΑΟΚ
- Δεν μπορεί να μετατραπεί εύκολα σε κλειστή ομάδα λίγων ανθρώπων
Το βασικό συμπέρασμα
Το πρόβλημα του ΑΣ δεν είναι ότι δεν πήρε έναν τίτλο σε κάποιο άθλημα ή ότι δεν υπάρχουν άνθρωποι που δουλεύουν και προσφέρουν. Προφανώς και υπάρχουν επιτυχίες, προφανώς και υπάρχουν τμήματα, αθλητές, προπονητές και έφοροι που κρατούν τον ΠΑΟΚ ζωντανό κάτω από δύσκολες συνθήκες.
Αλλά ένας αγωνιστικός τίτλος, ακόμη και ένα νταμπλ στο γυναικείο ποδόσφαιρο, δεν απαντά στα ερωτήματα για τη λειτουργία του σωματείου. Όπως σωστά φαίνεται και από τη συζήτηση στο τοπικ αυτό, άλλο η αγωνιστική επιτυχία ενός τμήματος και άλλο η θεσμική λειτουργία ολόκληρου του ΑΣ.
Η κριτική δεν γίνεται για να αποδυναμωθεί ο ΑΣ. Το ακριβώς αντίθετο.
Γίνεται γιατί ο ΠΑΟΚ χρειάζεται έναν ΑΣ πολύ ισχυρότερο από τον σημερινό. Ανοιχτό στον κόσμο, οικονομικά ανεξάρτητο, διαφανή και πραγματικά δημοκρατικό. Ο ΠΑΟΚ δεν χρειάζεται έναν ΑΣ που να αλλάζει εξάρτηση ανάλογα με το ποιος βρίσκεται στην ΠΑΕ ή στην ΚΑΕ.
Χρειάζεται έναν ΑΣ που να στηρίζεται σε χιλιάδες ΠΑΟΚτσήδες. Και για να γίνει αυτό, πρέπει πρώτα να ανοίξουν πραγματικά οι πόρτες του και ν ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΤΕΙ.